Audyt dostępności WCAG

Tak - Europejski Akt o Dostępności (EAA) od czerwca 2025 roku obowiązuje firmy komercyjne oferujące produkty i usługi cyfrowe w UE, w tym sklepy internetowe, banki i platformy e-commerce. Ustawa o dostępności cyfrowej (z 2019 r.) dotyczyła dotąd wyłącznie podmiotów publicznych, jednak EAA rozszerza ten obowiązek na sektor prywatny. Firmy, które nie wdrożą wymaganych standardów, mogą podlegać karze administracyjnej lub wykluczeniu z przetargów i zamówień publicznych. Audyt dostępności pozwala ustalić, jakich zmian wymaga Twoja strona przed tym terminem.

WCAG 2.1 (2018) jest aktualnie wymaganym standardem dla podmiotów publicznych w Polsce - na poziomie AA zgodnie z ustawą o dostępności cyfrowej. WCAG 2.2 (2023) dodaje 9 nowych kryteriów, koncentrując się na obsłudze dotykowej, nawigacji klawiaturą i widoczności fokusu. Polska ustawa formalnie wskazuje WCAG 2.1, jednak Komisja Europejska zaleca już wdrażanie WCAG 2.2 jako przyszłego standardu unijnego. W Avangardo audyt prowadzony jest z uwzględnieniem obu wersji, aby raport był aktualny przez dłuższy czas.

Audyt WCAG łączy automatyczne testy narzędziowe (emulatory czytników ekranu, testy kontrastu, walidatory HTML) z manualną weryfikacją ekspercką. Sprawdzamy m.in. alternatywy tekstowe dla obrazów, hierarchię nagłówków, obsługę klawiaturą, kontrast kolorystyczny, formularze i etykiety ARIA, dokumenty PDF oraz filmy wideo. Dla stron o zakresie 40-60 podstron raport liczy zwykle 15-25 stron i zawiera priorytety napraw wraz z rekomendacjami technicznymi dla programisty. Nie jest to certyfikat - to techniczna diagnoza z planem działań.

Najczęściej spotykane problemy to: brak atrybutów alt przy obrazach funkcjonalnych, niewystarczający kontrast tekstu względem tła (minimalny stosunek 4,5:1 dla poziomu AA), brak etykiet przy polach formularzy, niepoprawna kolejność nagłówków H1-H6, brak widocznego fokusa przy nawigacji klawiaturą oraz niedostępne dokumenty PDF. W WordPressie dochodzą problemy z wtyczkami do galerii, popupami i slidery, które blokują nawigację czytnikiem ekranu. Większość z nich można naprawić bez przebudowy strony.

Dla podmiotów publicznych w Polsce obowiązuje ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej - brak deklaracji dostępności lub poważne naruszenia mogą skutkować kontrolą WCAG przez Ministerstwo Cyfryzacji i karą administracyjną. W przypadku firm prywatnych objętych EAA (od 28 czerwca 2025) sankcje określają przepisy krajowe wdrażające dyrektywę - obejmują nakazy dostosowania, grzywny i możliwość wykluczenia z rynku. Brak deklaracji dostępności jest jednym z najłatwiej wykrywalnych naruszeń i najczęstszym powodem interwencji.

Deklarację dostępności musi sporządzić podmiot publiczny (organ administracji, instytucja kultury, uczelnia itp.) - obowiązek ten wynika z ustawy o dostępności cyfrowej. Dokument opisuje poziom zgodności strony z WCAG 2.1 AA, wskazuje znane wyłączenia, podaje dane kontaktowe do zgłaszania problemów oraz informuje o procedurze odwoławczej. Avangardo pomaga przygotować deklarację na podstawie wyników audytu - nie wystawiamy jej jako jednostka akredytująca, ale opracowujemy jej treść i weryfikujemy poprawność techniczną.

Czas audytu zależy od wielkości serwisu. Dla stron do 15 podstron - 3-5 dni roboczych. Dla serwisów średnich (do 80 URL) - 7-10 dni. Duże serwisy publiczne z dokumentami PDF i multimediami mogą wymagać do 3 tygodni, ponieważ każdy dokument weryfikowany jest oddzielnie. Standardowy audyt obejmuje 40-60 reprezentatywnych URL wybranych tak, by pokryć wszystkie kluczowe szablony i typy treści. Wycenę przygotowujemy w ciągu 24 godzin od podania adresu strony.

Typowe wymagane zmiany techniczne to: dodanie atrybutów alt do obrazów i ikon SVG, uzupełnienie etykiet i atrybutów aria-label przy formularzach, korekta kontrastu w CSS (np. jasnoszary tekst na białym tle), dodanie widocznych stylów :focus dla elementów interaktywnych, poprawna struktura nagłówków (jeden H1 per strona), oznaczenie języka dokumentu w atrybucie lang oraz dostosowanie dokumentów PDF pod kątem struktury tagów. Raport z audytu zawiera dokładne lokalizacje błędów i gotowe fragmenty kodu do poprawki.

Większość błędów WCAG, czyli brakujące opisy alternatywne, za niski kontrast czy pola formularzy bez etykiet, naprawia się w istniejącej stronie i nie ma powodu jej przebudowywać. Granica przebiega gdzie indziej. Jeśli motyw nie jest już rozwijany, strona opiera się na wtyczkach, które same blokują nawigację klawiaturą, a podstrony powstały w kreatorze generującym kod nie do naprawienia, to każda poprawka jest łataniem i wraca przy kolejnej aktualizacji. Koszt doprowadzenia takiego serwisu do poziomu AA zbliża się wtedy do kosztu nowej strony, a efekt i tak jest gorszy, bo dostępność doklejona po fakcie nigdy nie działa tak dobrze jak zaplanowana od początku. W raporcie zawsze piszemy, w którym z tych dwóch scenariuszy jesteś. Jeśli wychodzi drugi, możesz od razu przejść do rozmowy o tworzeniu strony zgodnej z WCAG.