Blog

Kategoria wpisu: #KNOW_HOW #TO_CIEKAWE! #WWW
Omnibus – co to jest?';

Omnibus – co to jest?

Dyrektywa Omnibus zosta艂a wprowadzona w celu dostosowania przepis贸w prawa do zmian na rynku handlu w Internecie (w przypadku cen promocyjnych r贸wnie偶 stacjonarnie). Rozw贸j technologiczny i dynamicznie rozwijaj膮ca si臋 sprzeda偶 w sieci wymaga艂y r贸wnie偶 rozwoju w obr臋bie regulacji prawnych. Ten akt ustawodawczy UE powsta艂, aby unowocze艣ni膰 prawa konsumenta m.in. poprzez uszczelnienie opiniowania produkt贸w, zapewnienie prawdziwo艣ci informacji dotycz膮ce ceny promocyjnej i ranking贸w na platformach internetowych.

Podstawa prawna

Implementacja dyrektywy omnibus jako aktu prawnego obowi膮zuje w Polsce od 1 stycznia 2023 r., cho膰 w niekt贸rych krajach Unii Europejskiej wprowadzona zosta艂a ju偶 w 2022 roku. Dok艂adnie jest to:

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. zmieniaj膮ca dyrektyw臋 Rady 93/13/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE w odniesieniu do lepszego egzekwowania i unowocze艣nienia unijnych przepis贸w dotycz膮cych ochrony konsumenta.

Nowo艣ci w regulacjach pewnych kwestii dotycz膮 szerokiego spektrum dzia艂a艅, lecz w tym artykule skupimy si臋 na tych, kt贸re dotycz膮 e-commerce. Dyrektywa nak艂ada na sprzedawc贸w i internetowe platformy handlowe szereg regulacji w celu ochrony praw konsumenta. Ma za zadanie zwi臋kszenia jego 艣wiadomo艣ci zakupowych w sieci. Zmiany w przepisach dotycz膮 cen, promocji, opinii czy plasowania. G艂贸wnie skupiaj膮 si臋 na obowi膮zkach przedsi臋biorc贸w wobec udzielania jak najwi臋kszej ilo艣ci informacji na temat poczyna艅 w tych obszarach. 

Jakich dzia艂a艅 w obszarach e-commerce dotyczy?

  • Cena promocyjna – Omnibus jest m.in. reakcj膮 na szerokie dzia艂ania sprzedawc贸w, kt贸re cz臋sto przyci膮ga艂y uwag臋 konsument贸w poprzez cen臋 promocyjn膮. Sk艂ania艂y do podj臋cia szybszych decyzji zakupowych poprzez okazyjn膮 promocj臋 nie zawsze prawdziw膮. W wyniku tych manipulacji atrakcyjna cena okazywa艂a si臋 cz臋sto star膮 cen膮, kt贸r膮 wcze艣niej zawy偶ono, a nast臋pnie obni偶ono i okrzykni臋to promocyjn膮. 
  • Opinie – W przypadku opinii, praktycznie nie do wykrycia by艂y te tworzone na pot臋g臋 przez 鈥渇a艂szywych kupuj膮cych鈥, kt贸rzy tak naprawd臋 nie skorzystali z oferty firmy. Dlaczego opinie s膮 po偶膮danym komponentem dla ka偶dej firmy, pisali艣my szczeg贸艂owo ju偶 na blogu. To 藕r贸d艂o informacji, kt贸re przyci膮ga zainteresowanie. Je艣li wiele os贸b wypowiada si臋 pozytywnie na temat firmy i jej produkt贸w to znaczy, 偶e tak faktycznie jest. Nie ma wi臋c co si臋 dziwi膰, 偶e sprzedawcy zacz臋li st膮pa膰 po cienkiej linii uczciwo艣ci. 
  • Plasowanie produkt贸w – Kolejnym punktem ustawy jest regulacja dotycz膮ca plasowania produkt贸w. Rankingi internetowe cz臋sto tworzone by艂y bez oparcia o szczeg贸艂owe badania czy regulaminy. Na pierwszym miejscu pojawia艂 si臋 zawsze promowany produkt czy firma. Mo偶na znale藕膰 si臋 Top 1, je艣li firma zainwestowa艂a w stworzenie takiego rankingu. Teraz Marketplace’y musz膮 zrobi膰 miejsce na informacj臋 o tym, 偶e dany produkt/firma jest wynikiem p艂atnej reklamy, a nie wymy艣lonego rankingu. Je艣li tak nie jest, to konieczno艣ci膮 jest zawarcie informacji w regulaminie o parametrach, kt贸re decyduj膮 o kolejno艣ci w wynikach wyszukiwa艅. Nale偶y wyt艂umaczy膰 u偶ytkownikom, w jaki spos贸b zastosowane mechanizmy plasowania produktu sprawi艂y, 偶e wyniki s膮 takie, a nie inne. Jakie zosta艂y zastosowane algorytmy, kt贸re uplasowa艂y dany produkt na pozycji.

Kto musi dostosowa膰 si臋 do nowych przepis贸w omnibusa?

Przedsi臋biorca, jako pierwsze ogniwo transakcji zakupowej, w kt贸rym ostatnim jest kupuj膮cy. To on musi mierzy膰 si臋 z nowymi przepisami dyrektywy Omnibus. Na sprzedawcach le偶y obowi膮zek wprowadzenia regulamin贸w i wyja艣nie艅. To oni musz膮 poinformowa膰 klient贸w o zasadach dzia艂ania, wyliczania i rozpowszechniania informacji. 

Regulacje omnibus w przypadku promocyjnej ceny

Obni偶ka cenowa dostosowana do zasad dyrektywy omnibus

W przypadku ceny promocyjnej sprzedawca musi wskaza膰 najni偶sz膮 cen臋 na prze艂omie ostatnich 30 dni. Ma to zapobiec zawy偶aniu cen przed wprowadzeniem obni偶ki. Kupuj膮cy faktycznie jest wtedy poinformowany czy dana okazja jest faktycznie promocj膮. 

W przypadku Marketplac贸w obowi膮zek informacji o najni偶szej cenie na prze艂omie 30 dni spoczywa ci膮gle na sprzedawcy, kt贸ry oferuje produkt czy us艂ug臋. Platforma musi tylko wydzieli膰 miejsce na tak膮 informacj臋, gdy偶 jest po艣rednikiem transakcji. Z za艂o偶enia dyrektywy wynika, 偶e nie one s膮 odpowiedzialne za dostosowanie si臋 do nowych zasad.

Zasady informowania o najni偶szej cenie na prze艂omie 30 dni nie dotycz膮 w przypadku:

  • og贸lnych zmian cennik贸w;
  • zbierania punkt贸w lojalno艣ciowych, czy otrzymania kuponu, poniewa偶 nie ma tu okre艣lonej dok艂adnej kwoty promocji;
  • obni偶ki przy spersonalizowanych okazjach jak urodziny czy przyst膮pienie do programu lojalno艣ciowego;
  • w przypadku indywidualnych rabat贸w (natomiast rabaty udzielane wszystkim na tych samych zasadach powinny zawiera膰 informacj臋 o najni偶szej cenie);
  • towar贸w z kr贸tkim terminem wa偶no艣ci jak np. niekt贸re produkty spo偶ywcze.

Istotne jest r贸wnie偶, 偶e na ka偶dej platformie, gdzie kusi si臋 cen膮 promocyjn膮 jak w Internecie, social mediach czy reklamie telewizyjnej informacja o najni偶szej cenie w ci膮gu ostatnich 30 dni powinna by膰 widoczna. Kar臋 za niedostosowanie si臋 do regulacji Omnibusa mo偶e na艂o偶y膰 wojew贸dzki inspektor Inspekcji Handlowej nawet do 20 000 z艂.

Jak zbiera膰 opinie zgodne z wytycznymi Omnibusa?

Zbieranie pozytywnych opinii zgodnych z dyrektyw膮 omnibus

Nikt nie lubi i nie chce by膰 oszukiwany przez nieprawdziwe informacji. Cz臋sto jeste艣my zach臋cani do zakupu przez fa艂szywe, czy trudne do zweryfikowania tre艣ci o produkcie czy firmie. Tutaj z pomoc膮 przysz艂a dyrektywa Omnibus. Wymuszaj膮c na sprzedawcach udzielanie informacji, w jaki spos贸b zosta艂y pozyskane opinie, aby uwiarygodni膰 ich prawdziwo艣膰. 

Opinie to jeden z czynnik贸w rankingowych Google, kt贸ry pomaga wzbi膰 si臋 w wynikach wyszukiwania, ale i cz臋sto czynnik wspomagaj膮cy decyzje zakupowe. Ustawodawca zobowi膮zuje w艂a艣cicieli sklep贸w internetowych do poinformowania, na jakich zasadach platforma pozyskuje opinie od klient贸w. Jest to spos贸b na uwiarygodnienie transakcji. 

Niestety dyrektywa nie okre艣la jasno wytycznych. Czasami informacja o tym, 偶e „nie weryfikuje si臋 opinii ale wykrywa i usuwa fa艂szywe tre艣ci, gdy zostan膮 zidentyfikowane鈥 wystarczy. Tak, chocia偶by informuje Google na temat opinii w profilu firmy. 

Opinie z Google na stronie internetowej. Jak w my艣l przepis贸w praktykowa膰 takie dzia艂anie?

Na stronach internetowych cz臋st膮 praktyk膮 jest 鈥渃hwalenie si臋鈥 opiniami. Jak mo偶na to zrobi膰 nie nara偶aj膮c si臋 na kary? Wystarczy stworzy膰 regulamin opinii lub w istniej膮cym regulaminie firmy wprowadzi膰 wzmianki o tym, w jaki spos贸b opinie s膮 weryfikowane.

Regulamin opinii wed艂ug omnibusa powinien zawiera膰 kilka istotnych informacji jak:

  • sk膮d pochodz膮 opinie, czy np. z zewn臋trznych 藕r贸de艂;
  • w jaki spos贸b klienci mog膮 wyrazi膰 swoj膮 opini臋 o firmie czy us艂udze;
  • jak weryfikowana jest autentyczno艣膰 opinii, czyli w jaki spos贸b sprawdzamy, czy to faktycznie klient, kt贸ry skorzysta艂 z naszych us艂ug, j膮 napisa艂;
  • jakie opinie nie b臋d膮 zamieszczane, np. zawieraj膮ce wulgaryzmy, czy obra藕liwe.

By膰 mo偶e do艂o偶y艂o to obowi膮zk贸w w艂a艣cicielom stron WWW na czele z opiniami. Mimo to wynik tych dzia艂a艅 niesie za sob膮 wiele korzy艣ci. Zw艂aszcza dla rzetelnych przedsi臋biorc贸w, kt贸rzy mog膮 si臋 poszczyci膰 uznaniem w艣r贸d swoich klient贸w.

Niemniej jednak mo偶na r贸wnie偶 lekko omin膮膰 tworzenie regulaminu. Wystarczy uzupe艂ni膰 swoj膮 stron臋 o informacj臋, 偶e 鈥渇irma X nie weryfikuje opinii鈥 馃槈 Z pewno艣ci przedsi臋biorcy, kt贸rzy maj膮 艣redni膮 ocen臋 na 5 gwiazdek, b臋d膮 chcieli to podkre艣li膰. Zyskaj膮 w ten spos贸b jeszcze wi臋ksze uznanie w艣r贸d zainteresowanych ich ofert臋 potencjalnych konsument贸w. 

Komentarze sponsorowane wed艂ug nowych regulacji

Z dyrektywy jasno wynika, 偶e u偶ytkownicy promuj膮cy produkt danej firmy musz臋 w wyra藕ny spos贸b zaznaczy膰, 偶e dana forma promowania produktu jest form膮 sponsorowan膮. Poprzez umieszczenie widocznej informacji o wsp贸艂pracy z firm膮 lub kr贸tkiej wzmianki, 偶e jest to forma reklamy. Tutaj du偶e zmiany czekaj膮, chocia偶by influenser贸w, kt贸rzy cz臋sto, z zachwytem wypowiadaj膮 si臋 o danym produkcie. Zazwyczaj dostali kosz prezent贸w albo wynagrodzenie za promowanie go na swoim bogu czy w relacji. Celebryci, czy osoby z wielkimi zasi臋gami mieli ogromny wp艂yw na decyzje zakupowe niezdecydowanych konsument贸w. Dzi臋ki regulacji ich odbiorcy b臋d膮 mieli wi臋ksz膮 艣wiadomo艣膰 zakupow膮, 偶e jest to wynikiem wsp贸艂pracy z mark膮.

Jak dostosowa膰 si臋 do nowych zasad polityki omnibusa ?

Pomys艂 na dostosowanie si臋 do zasad Omnibusa

Przedsi臋biorcy, kt贸rzy prowadzili biznes maj膮c na uwadze dobro i satysfakcj臋 klienta nie b臋d膮 musieli wprowadza膰 wi臋kszych zmian. W skr贸cie, aby dostosowa膰 si臋 do nowych zasad powinni:

  • pokaza膰 wyra藕nie cen臋 na prze艂omie ostatnich 30 dni w przypadku promocji;
  • w regulaminie umie艣ci膰 informacj臋, w jaki spos贸b pozyskuj膮 opinie;
  • w regulaminie zawrze膰, jak tworzone s膮 rankingi i na jakich zasadach plasowany jest produkt, firmy czy us艂uga.

Tylko tyle i a偶 tyle. Z pewno艣ci膮 skorzystaj膮 na tym ci, co wyznawali zasad臋 uczciwo艣ci i szanowali konsumenta, nie manipuluj膮c fa艂szyw膮 informacj膮.

Podsumowanie

Mimo 偶e powy偶sze regulacje wcze艣niej by艂y wprowadzone przez Urz膮d Ochrony Praw Konsumenta, nie by艂o szerokiego pola manewru do egzekwowania kar za nieuczciwo艣膰 wobec klient贸w. Zaniechanie obowi膮zk贸w wynikaj膮cych z Omnibusa mo偶e by膰 nieuczciw膮 praktyk膮 rynkow膮, a sankcje mog膮 dotyczy膰 roszcze艅 konsumenckich i 偶膮da膰 obni偶enia cen lub zerwania umowy. Teraz kary mog膮 si臋gn膮膰 nawet do 10% warto艣ci obrot贸w za rok poprzedni. Dlatego warto poczyni膰 pewne czynno艣ci i prowadzi膰 biznes zgodnie z nowymi zasadami i uczciwie. W ko艅cu ka偶dy sprzedawca jest te偶 kupuj膮cym, kt贸ry nie chce by膰 oszukiwany.

SZYBKA wycena
WYPE艁NIJ BRIEF ONLINE
TO NIC NIE KOSZTUJE